Wrażliwe dziecko często niesłusznie postrzegane jest jako nieśmiałe, zalęknione i smutne, wynika to z tego, że przygląda się nowym sytuacjom, nim podejmie działanie, jest spostrzegawcze, ostrożne, działa z namysłem.

„Osoby wysokowrażliwe przychodzą na świat ze skłonnością do zauważania większej liczby szczegółów w swoim otoczeniu i do głębszej refleksji przed rozpoczęciem działania. (…) Łatwiej je też przytłoczyć głośnymi  lub wieloma występującymi jednocześnie bodźcami. Starają się tego uniknąć, dlatego wydają się nieśmiałe czy płochliwe lub uchodzą za „smutasów”. Elaine Aron

To nieprawda, że wrażliwe dziecko jest z natury smutne. Ma potencjał do przeżywania wszystkich emocji intensywniej niż inni, także radości i ekscytacji.

Czy wychowujesz wrażliwe dziecko? Jak je rozpoznasz?

  • Łatwo przytłoczyć je bodźcami, co może skończyć się padem na podłogę i atakiem histeii, lubi przebywać samo, np. bawić się w swoim pokoju
  • Łatwo je przestymulować, staje się wtedy drażliwe, więc wrażliwe dzieci uchodzą za nerwowe
  • Zauważają drobne zmiany otoczenia i szczegóły-ktoś postawił kwiaty na klatce schodowej, na półce leży nowa książka
  • Posługują się dojrzałymi jak na swój wiek sformułowaniami
  • Przeszkadzają im metki i faktury ubrań, np. chłopcy mogą akceptować tylko dresowe, luźne spodnie, bo jeansy są za sztywne i za ciasne
  • Szczegóły mają dla nich znaczenie, mogą nie zjeść zupy, jeśli makaron jest w innym kształcie, niż ten, do którego się przyzwyczaiły
  • Jest bardzo wrażliwe na zapachy, często coś mu śmierdzi

Wrażliwe dziecko ma bardzo rozwiniętą empatię, gdy widzi, jak rodzic na placu zabaw krzyczy na inne dziecko, odczuwa jego strach: „Mamo, bałem się, jak pani krzyczała na bobasa.” Odpowiedzialne są za to tzw. neurony lustrzane:

„U osób wysoko wrażliwych występuje większa aktywność neuronów lustrzanych. (…) Neurony lustrzane zostały odkryte zaledwie dwadzieścia lat temu. Uaktywniają się one wtedy, gdy patrzymy, jak ktoś coś robi albo coś odczuwa, i to uaktywniają się tak, jakbyśmy sami to robili lub odczuwali.” Elaine Aron

wrażliwe dziecko

Wrażliwe dziecko-dziecko o specjalnych potrzebach… Jak wspierać jego rozwój?

Wrażliwe dziecko bardzo intensywnie wyraża rozpacz, rozczarowanie. Potrafi zrobić aferę o natkę pietruszki w zupie, którą niedokładnie przecedziłaś. Bardzo ważne jest, by akceptować uczucia takiego dziecka, nie zarzucać mu, że grymasi, jest histeryczne. Inaczej będzie ono tłumiło emocje, by nie stracić akceptacji, a to negatywnie odbije się na jego samoocenie:

„Kiedy rodzice stwierdzają, że pewne emocje są „niedozwolone”, uczą, że nieświadomość jest ceną, jaką dziecko musi zapłacić za miłość i akceptację rodziców. (…) Jeśli rodzice akceptują takie pojęcia jak „złe myśli” lub „złe emocje” i zarażają dziecko swoimi przekonaniami, może ono nauczyć się uzależniać swoje samouznanie od tego, czy ma właściwe myśli i uczucia.” Nathaniel Branden

Krytyka jest dla niego druzgocąca. Nie porównuj swojego wrażliwego dziecka do innych, które „lepiej się zachowują”, „nie stwarzają problemów”. Traktuj jego wrażliwość jako wyjątkową cechę, która odpowiednio pielęgnowana, pozwoli mu być szczęśliwym, zadowolonym z siebie dorosłym. Unikaj łatek: „smutas”, „uparciuch” (wytrwałość jest zaletą, która procentuje w wielu dziedzinach życia), „histeryk”, „nieśmiały”, „wstydliwy”, „trudny”; Wrażliwe dziecko może sprawiać takie wrażenie, ale to nie są wspierające przekazy, ponieważ swoją wrażliwość będzie postrzegało jak ułomność.

Krzyk odbiera bardzo osobiście i cierpi z jego powodu. Do dziecka wysokowrażliwego mów łagodnie, niemal szeptem. Wystarczy podniesiony ton, by w jego oczach pojawiły się łzy i by straciło całą radość. Unikaj krzyku, kar, które na żadne dziecko nie wpływają dobrze, a na wrażliwe mają bardzo negatywny wpływ.

Wierzcie swojemu dziecku. Jeśli mówi, że coś je boli, drapie czy kłuje, to znaczy, że tak jest, nawet gdy wam ta sama rzecz w ogóle nie przeszkadza.” (Elaine Aron)

Wrażliwe dziecko może być przeczulone na hałas-zapewnijcie mu odpoczynek w cichym miejscu, na ostre światło, zapewnijcie delikatne oświetlenie, na ostre przyprawy, zapachy, które dla was wcale nie są intensywne. Skupcie się na minimalizowaniu dyskomfortu, zamiast na ocenie dziecka i podważaniu jego prawa do pewnych uczuć czy potrzeb.

„Dbajcie, by było najedzone i wypoczęte. Dzięki temu będzie mniej rozdrażnione.” (Elaine Aron)

Ustalcie granice oczekiwań wobec siebie. Dla niektórych dzieci źle zawiązany but okazuje się niewygodny, przy czym nawet jeśli będziecie sznurować go czternaście razy, to i tak nic nie pomoże, dziecko prawdopodobnie jest skupione na samym wrażeniu i nim sfrustrowane. (…) Ustalcie, że będziecie próbować maksymalnie pięć razy, starając się postępować  według instrukcji dziecka. Pięć razy musi wystarczyć.” (Elaine Aron)

Budź dziecko wcześniej, by był czas na wszystkie poprawki, zamianę odzieży, wycinanie metek, których wcześniej nie zauważyłaś. Kupuj dziecku ubrania, które nie powodują u niego dyskomfortu.

Rodzice wysokowrażliwych dzieci często wystawiani są na próbę. Muszą radzić sobie z ich intensywnymi reakcjami emocjonalnymi, przykładać wielką wagę do szczegółów (odpowiedniego podania potraw, kompletowania ubioru, etc.), to wszystko może powodować zmęczenie i zniechęcenie, pragnienie, by wrażliwe dziecko było jak inne dzieci. Jednak ono jest na swój sposób wyjątkowe i należy poznać jego potrzeby, szanować je, by mogło funkcjonować w dorosłości w oparciu o swoje mocne strony, będąc z nich dumne. Wrażliwe dziecko nie tylko podwójnie przeżywa smutek, ale też radość, najważniejsze, by jej nie zgasić, oczekując, że dziecko się przystosuje.

Marta Szyszko

Na podstawie:

wrażliwe dziecko

Uważasz ten post za przydatny? Podziel się z innymi

Comments

comments