Nikt nie rodzi się zły, za agresywnym zachowaniem zawsze stoi jakaś niezaspokojona potrzeba. Jakie potrzeby emocjonalne dziecka powinniśmy natychmiast zaspokoić, gdy okazuje ono swoją frustrację poprzez przemoc wobec rodzica, nauczyciela lub rówieśników?

Potrzeba afiliacji

To inaczej potrzeba bliskości, która wyrażamy poprzez zadbanie o fizjologiczne i psychiczne potrzeby dziecka, a więc sytość, odpowiednią ciepłotę ciała, przytulanie, uśmiechy, wspólną zabawę, reagowanie na płacz. Ten bank miłości mamy okazję napełnić zwłaszcza przez pierwsze lata życia.

Potrzeba bezpieczeństwa

Dziecko wie, że w sytuacji trudności może zwrócić się do opiekuna, któremu ufa, nie zostanie za to skrytykowane, wyśmiane, ani odtrącone. Problemem może być kiepska ocena, nieudane relacje z rówieśnikami: „Dziecko pozbawione życzliwej pomocy i opieki odczuwa brak pewności siebie. Przejawia skłonności nerwicowe przyjmujące formę nieuzasadnionych obaw i lęków.”

Potrzeba kontaktów społecznych

Dziecko poza bliskością z rodzicami, potrzebuje też szerszego kontekstu społecznego, a więc rówieśników na placu zabaw, w przedszkolu lub rodzeństwa w podobnym wieku. Jak dziecko wyraża brak zaspokojenia tej potrzeby?

„Dzieci takie bywają zbyt poważne na swój wiek, nie występują u nich reakcje uczuciowe typowe dla dziecka. Czasami znów są rozkapryszone lub przejawiają skłonności do narzucania swojej woli otoczeniu.”

Potrzeba przynależności grupowej

Jeśli w społeczności dziecka nie ma konstruktywnych form zaspokojenia tej potrzeby i pojawia się czynnik nudy, może to sprzyjać chuligaństwu i przejawianiu zachowań antyspołecznych przez grupy młodzieży.

Potrzeba uznania społecznego

„Jest ona zaspokajana wtedy, gdy grupa, w której dziecko żyje, aprobuje jego sposób działania. Aprobata ta może przyjmować formę pochwały lub nagany, jak też moralnego poparcia dla określonych działań. Potrzeba ta nie jest natomiast zaspokajana wtedy, gdy dziecko jest wyśmiewane lub traktowane lekceważąco przez rówieśników, względnie gdy jego zachowanie i postępy w nauce są stale oceniane negatywnie przez dorosłych.”

Potrzeba samodzielności

Rodzice deprywują tę potrzebę, gdy próbują wyręczać dziecko w czynnościach, które adekwatnie do wieku, może już wykonać we własnym zakresie. Wtedy pojawia się u dziecka upór, przekora, agresywność. U starszego dziecka nakładanie zbyt dużej liczby zakazów i ograniczeń doprowadza do konfliktów z rodzicami i krytycznego stosunku do nich w okresie dojrzewania.

Potrzeba nowych przeżyć

W tej kategorii mieści się zapobieganie nudzie, zabieranie dziecka w nowe miejsca, proponowanie atrakcyjnych form spędzania czasu stosownie do wieku.

Warto zaznaczyć, że kobiecie, która w pierwszej kolejności nie zadbała o zaspokojenie swoich dorosłych potrzeb, trudniej będzie pozostać wrażliwą na potrzeby dziecka, częściej będzie reagować złością na jego złość, dlatego warto dotrzeć do pokładów egoizmu piętnowanego przez kulturę, namawiającą kobiety do poświęceń, by stać się cierpliwą, pogodną i kochającą dojrzale mamą.

Marta Szyszko

Na podstawie: „Potrzeby psychiczne dziecka, frustracja oraz przeciwdziałanie jej ujemnym skutkom.” Materiały dla rodziców
Uważasz ten post za przydatny? Podziel się z innymi

Comments

comments