Osoby, którym w dzieciństwie stawiano nadmierne wymagania, mogą w dorosłości mieć tendencję do krytycyzmu, surowości. Nie potrafią się zrelaksować i zadbać o czas na odpoczynek, uważają, że to strata czasu. Często odnoszą sukcesy na polu zawodowym, ale zaniedbują relacje i zniechęcają do siebie ludzi.

„Rodzice (lub jedno z nich) mieli wysokie wymagania, jeśli chodzi o czystość i higienę (…) Miłość jednego lub obojga rodziców była uzależniona od osiągnięć dziecka; dziecko nie doświadczało bezwarunkowej miłości.(…) nie było w stanie zadowolić rodziców.” Louis, Louis

Osoby krytyczne podlegały w dzieciństwie terrorowi czystości lub rodzice oczekiwali wysokich wyników w nauce. W ich głowie dźwięczy mantra:

„Muszę ciężko pracować, by sprostać bardzo wysokim wymaganiom, w przeciwnym razie będę krytykowany. Nie mam czasu na odpoczynek ani zabawę. Muszę być zawsze wydajny o skuteczny.” Louis, Louis

Stawiają wysokie wymagania sobie, ale też innym, czym zniechęcają do siebie ludzi. Takie osoby mają alergię na robienie czegoś, co nie niesie wymiernych korzyści. Gdy mówisz im, że idziesz na spacer, odpowiadają: „to zrób po drodze zakupy” (lub cokolwiek pożytecznego). Nie tylko nie potrafią odpoczywać, ale też nie zostawiają na to przestrzeni innym, ponadto:

„naprawdę sądzą, że stawiane przez nich wymagania są normalne, a inni ludzie są głupi, niechlujni, niedbali, leniwi, niezorganizowani, nieudolni lub ślamazarni.” Louis, Louis

Przykłady wypowiedzi osób o nadmiernych wymaganiach:

Mąż jedzie z żoną na koncert:

Ona: „Nie mogę się doczekać koncertu, będzie wspaniale.”

On: „Mam nadzieję, że zadzwoniłaś do hydraulika i ustawiłaś termostat. I zarezerwowałaś wszystko na mój służbowy wyjazd w przyszłym roku.”

Ona: „Kochanie, zrelaksuj się, mamy się dzisiaj dobrze bawić.”

On: „A co ty niby robiłaś przez cały dzień?”

Lub:

Mąż wraca do domu:

On: „Codziennie tyram jak wół i codziennie wracam do takiego bałaganu. Co to za książka leży na stole?”

Ona: „Właśnie ją tu położyłam… Przecież to nic takiego.” (Louis, Louis)

Dzieci, którym stawiano wygórowane oczekiwania, mogą też wyrosnąć na dorosłych, którzy poświęcają swoje potrzeby na rzecz innych.

„Muszę zaspokajać potrzeby innych kosztem własnych. Nie chcę być samolubny ani sprawiać przykrości innym ludziom.” Louis, Louis

Skutkuje to:

  • żalem do innych ludzi
  • niezaspokojeniem własnych potrzeb

Takie osoby biorą na siebie obowiązki innych ludzi i czują się winne, gdy nie poświęcają się dla innych. Powodem przyjęcia takiej roli w życiu może być wychowywanie się z rodzicem alkoholikiem, za którego dziecko musiało wziąć odpowiedzialność, nie mogąc liczyć na to, że ktoś zajmie się jego potrzebami.

„Szczerze troszczą się o innych, poświęcają się dla nich i biorą na siebie obowiązki, żeby oszczędzić im bólu. Wolą same cierpieć, niż pozwolić, by komuś działa się krzywda. (…) nie dostaje nic w zamian i nie zaspokaja własnych potrzeb.” Louis, Louis

Dzieci krytycznych rodziców, stawiających nadmierne wymagania, mogły doświadczyć nieadekwatnie surowych i gwałtownych reakcji na ich błędy (rozlanie herbaty) lub typowo dziecięce zachowania (wiązanie butów w swoim tempie, które dla rodzica było zbyt „ślamazarne”). Może to skutkować lękiem przed popełnieniem błędu i podejmowaniem nowych wyzwań:

„Jeśli dzieci niewykorzystujące swoich możliwości nie wierzą w swój sukces, to nie podejmują wysiłku. Na ogół wolą wcale nie próbować, niż narazić się na rozczarowanie, powodowane strachem, że ich braki wyjdą na jaw. (…) Wierzą, że kiedyś bieg wydarzeń odmieni się nagle na lepsze i zacznie im się świetnie powodzić. Magiczne myślenie pomaga im zagłuszyć poczucie wadliwości, daje pocieszenie, że wszystko skończy się dobrze, nawet jeśli nie będą się starać.” Louis, Louis

Zamiast unikać wyzwań, warto zadać sobie pytanie, co najgorszego może się stać, jeśli to się nie uda? Na ogół oznacza to, że będziemy w tym samym miejscu, a nie, że świat się zawali.

Marta Szyszko

na podstawie:

krytyczni ludzie

Uważasz ten post za przydatny? Podziel się z innymi

Comments

comments