niedoskonała mama

niedoskonała mama

self reg
dzieci

„Rozzłoszczony rodzic nie pomoże rozzłoszczonym dzieciom”- Self Reg w praktyce

„Człowiek, który ma wysoko rozwiniętą umiejętność samoregulacji, umie wydajnie uczyć się i pracować, ale też odpoczywać. Dba o swoje zdrowie fizyczne i psychiczne. Często jest spokojny, odczuwa przyjemne emocje (np. radość, zadowolenie) i potrafi łagodnie wyregulować te trudne (np. złość, smutek, żal). Tworzy głębokie, pełne zrozumienia i empatii związki z innymi ludźmi, w tym z własnymi dziećmi.” Agnieszka Stążka-Gawrysiak

Dlaczego dzieci niegrzecznie się zachowują?

„Małe dzieci (…) często bywają rozregulowane: płaczą, jęczą, krzyczą, zachowują się agresywnie. Maluchy potrzebują wtedy wsparcia opiekunów, aby odzyskać równowagę.” Agnieszka Stążka-Gawrysiak

Za złość powodującą trudne zachowania u dziecka odpowiadają różne stresory, m.in:

stresory biologiczne: zmęczenie, niewyspanie, głód, pragnienie, przegrzanie; bodźce dotykowe: ból, uwierające metki, bodźce słuchowe: hałas, bodźce wzrokowe: gry komputerowe, bajki telewizyjne, ostre światło; zbyt mało ruchu lub jego nadmiar, tłok
stresory emocjonalne: przykre, gwałtowne, złożone emocje, z którymi dziecko nie potrafi sobie poradzić
stresory społeczne: konflikty, skomplikowane sytuacje interpersonalne, doświadczanie przemocy lub bycie jej świadkiem

stresory prospołeczne: gwałtowne emocje innych ludzi, poczucie winy, poczucie odrzucenia, poczucie niesprawiedliwości

” (…) osoba zachowująca się źle nie jest zła z natury, lecz jest w danej chwili przeciążona stresem.” Agnieszka Stążka-Gawrysiak

Rodzic często reaguje w podobny sposób („zaraża się” trudnymi emocjami dziecka), może stracić panowanie nad sobą albo mścić się na dziecku za jego zachowanie, wymierzając mu karę.

„Nawet spokojna zazwyczaj mama Lenki podnosi głos, kiedy córeczka niechcący ją kopie. Zjawisko zarażania się pobudzeniem limbicznym występuje u ssaków stadnych.” Agnieszka Stążka-Gawrysiak

Oznacza to, że przejmujemy emocje osób, z którymi przebywamy.

Kara, gniew, surowość powodują coraz większy stres u dziecka i w związku z tym pogarsza się jego zachowanie. To jak dolewanie oliwy do ognia.

„Okazywanie irytacji, nakazy i groźby nie pomogą(…).”  Agnieszka Stążka-Gawrysiak

Jeśli rodzic wybuchnie gniewem, skutecznie zaszantażuje dziecko, może ono stłumić emocje, poczuć się ze sobą paskudnie, „zamrozić się”, ale w ten sposób nie nauczy się radzić sobie z emocjami, nie będzie szczęśliwe. Być może da upust tym nagromadzonym emocjom w relacji z kimś słabszym, gdy rodzica nie będzie w pobliżu.

„Niektóre dzieci wydają się uspokajać pod wpływem krzyku opiekuna lub groźby kary. Jest to spokój pozorny: dziecko przestaje się zachowywać niewłaściwie, ponieważ się zamraża. To oznacza, że (…) reaguje niemal tak, jakby chodziło o sytuację zagrożenia życia. (…) Jest to mechanizm wykształcony ewolucyjnie: tysiące lat temu gniew dorosłego opiekuna, bez którego małe dziecko nie jest w stanie przetrwać, oznaczał dla malucha śmiertelne zagrożenie.” Agnieszka Stążka-Gawrysiak

Jak wspierać dziecko, gdy gwałtowne emocje biorą górę?

Zachowaj spokój. Przytul, kołysz w ramionach na siedząco, gładź po głowie, po ramieniu, mów spokojnym, cichym, kojącym głosem. Gdy silne emocje biorą u dziecka górę, spróbuj „zarazić” je spokojem, nawet jeśli od razu nie przyniesie to efektu, nie zrażaj się i reaguj spokojem, łagodnością, kojącym dotykiem, zapewnieniem o swojej miłości („Nic co zrobisz, nie może sprawić, że przestanę cię kochać, zawsze będę cię kochać.”). Możesz spróbować rozbawić dziecko, to rozładuje jego stres. Zachęć je do brania głębokich wdechów i wydechów. Unikaj bojowej postawy ciała (opierania rąk o biodra z pretensją), gniewnej miny.

Dziecko musi odnowić swoje zasoby, należy ograniczyć stresory, a więc w zależności od okoliczności, zabrać z miejsca, gdzie jest narażone na hałas, przegrzanie, trzeba je ukoić, nakarmić, można pozwolić mu się zdrzemnąć.

„(…) należy uspokajać dziecko i pomóc mu poczuć się bezpiecznie za pomocą łagodnego głosu, kojącego dotyku i przez zaspokojenie podstawowych potrzeb (nakarmienie, napojenie, odseparowanie od tłumu, ostrego światła czy źródła hałasu).” Agnieszka Stążka-Gawrysiak

Przekieruj uwagę dziecka na przyjemną, pozytywną czynność, na przykład prostą zabawę, w którą możesz je zaangażować w każdej chwili („Papier, kamień, nożyce”);

„Komunikat „uspokój się” skierowany do pobudzonego człowieka-czy to małego, czy dużego-najczęściej przynosi rezultat odwrotny do zamierzonego. (…) Zdradzenie „tajemnicy”, ściszony głos, zagadka, propozycja poszukania w ciszy jakiegoś „skarbu”, ciekawe zadanie wymagające skupienia-wszystko to ma większą szansę na uspokojenie maluchów.” Agnieszka Stążka-Gawrysiak

Na wychowanie przyjdzie czas, gdy dziecko się zregeneruje, uspokoi, wyciszy.

„Tradycyjne podejście wychowawcze podpowiada stanowcze zaznaczenie granic wobec dziecka, które źle się zachowuje.” Agnieszka Stążka-Gawrysiak

Nasze polecenia, tłumaczenie mu, czemu jego zachowanie jest nieodpowiednie to jak rzucanie grochem o ścianę, gdy dziecko jest już rozregulowane. Rodzic często odczytuje to jako nieposłuszeństwo, „niesłyszenie” tego, co się do dziecka mówi, powtarza wciąż to samo, podnosi stawkę (wymienia coraz surowsze konsekwencje), ale dziecko naprawdę nie słyszy, a raczej nie przetwarza.

„Warto (…) mieć na uwadze fakt, że przetwarzanie ludzkiej mowy, kojarzenie faktów, zapamiętywanie poleceń to umiejętności, które wymagają zaangażowania kory nowej-czyli tej części mózgu, która nie jest w pełni aktywna, kiedy dziecko jęczy, płacze czy krzyczy. Zanim będzie w stanie zrozumieć i przyjąć to, co mówi opiekun, należy je uspokoić.” Agnieszka Stążka-Gawrysiak

Można dbać o samoregulację dziecka, dostarczając mu odpowiednią ilość snu, ruchu na świeżym powietrzu, ograniczając czas spędzony przed mediami, niezdrowe przetworzone produkty w diecie, dzięki temu dziecko może się zregenerować, odzyskać energię i będzie gotowe na nowe wyzwania.

Na podstawie:

„Self-Reg. Opowieści dla dzieci o tym, jak działać, gdy emocje biorą górę”, Agnieszka Stążka-Gawrysiak, wyd. Znak

self reg

Comments

comments

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o