niedoskonała mama

niedoskonała mama

emiliano-vittoriosi-1169936-unsplash
dzieci współpraca z partnerami bloga

Jak radzić sobie z depresją? 5 wskazówek dla nastolatków

Depresja u dzieci jest chorobą, którą należy potraktować poważnie. Nie ma co liczyć, że objawy ustąpią same. Psycholog dziecięcy oceni stan pacjenta, zadecyduje o formie leczenia, z kolei psychiatra dziecięcy może zapisać leki antydepresyjne, jeśli po diagnozie okaże się to konieczne. Bardzo ważne jest, żeby pacjent z depresją o siebie dbał i stosował się do zaleceń terapeuty, a rodzice i nauczyciele wykazali zrozumienie dla choroby.

Jak radzić sobie z depresją? 5 wskazówek dla nastolatków

Nie wpadnij w pułapkę ciągłego unikania

„Unikanie jest dobrą strategią wówczas, gdy jest ograniczone w czasie, a jego celem jest chwilowy odpoczynek od trudnych emocji i poczucie się lepiej choć przez moment. W takiej sytuacji unikanie umożliwia nabranie sił przed powrotem do zwykłego, codziennego życia.” K. Ambroziak, A. Kołakowski, K. Siwek

W depresji często unikamy spotkań z innymi, wychodzenia z domu lub jakiegokolwiek działania. Można skorzystać z tej strategii, by zadbać o siebie, np. odpocząć, wycofać się z czegoś, co w danej chwili jest ponad nasze siły, jednak ciągłe unikanie nasila objawy choroby, prowadzi do coraz większej bezradności i izolacji społecznej.

„(…) dużo łatwiej jest unikać zrobienia czegoś niż narażać się na wysiłek i nieprzyjemne uczucia. Z tego powodu unikanie na początku przynosi ulgę. Jest jednak bardzo niebezpieczne, ponieważ za tę ulgę płacimy długotrwałym pogorszeniem samopoczucia oraz izolacją (samotnością).” K. Ambroziak, A. Kołakowski, K. Siwek

Nie czekaj, aż będziesz do czegoś przekonany na sto procent. Nie trać zbyt wiele czasu na wahanie i rozważanie różnych możliwości. W pewnym momencie podejmij decyzję i przejdź do działania-zjedzenia posiłku, ubrania się, wyjścia z domu, wykonania telefonu.

„Depresja często powstrzymuje nas przed działaniem, zmusza do ciągłego zastanawiania się.” K. Ambroziak, A. Kołakowski, K. Siwek

Nie bierz na siebie za dużo

„Depresja lubi, gdy bierzemy na siebie za dużo. (…) Jeżeli (…) twoje życie przypominało ciąg zadań do wykonania, rozpoczynających się o świcie i kończących późno (…), i tak dzień po dniu, to ważniejsze może być skupienie się na odpoczynku i określenie właściwych proporcji między obowiązkami, odpoczynkiem i życiem towarzyskim.” K. Ambroziak, A. Kołakowski, K. Siwek

„Na depresję chorują różni ludzie. Tacy, którym już przed zachorowaniem było trudno zmusić się do działania, i tacy, którzy pracują od świtu do nocy.” K. Ambroziak, A. Kołakowski, K. Siwek

Planuj przyjemności

Jednym z objawów depresji jest brak odczuwania przyjemności, to, co kiedyś cieszyło, staje się obojętne. To prowadzi do apatii, unikania aktywności, wycofania się z różnych zajęć i pogłębia depresję. Dlatego należy dbać o drobne, codzienne przyjemności i dostarczać sobie pozytywnych bodźców. Przeszkadza w tym przekonanie, że nie warto tracić czasu na coś, co nie jest pożyteczne.

„Jeśli ktoś wychował się w otoczeniu, które ceniło pracę i realizację kolejnych zadań, a rozmowy „o wszystkim i o niczym” uważało za stratę czasu, (…) Taka osoba może sądzić, że to nie przynosi żadnego pożytku.” K. Ambroziak, A. Kołakowski, K. Siwek

Nastolatki z depresją siedzą w domu, spędzają czas przed komputerem lub telewizorem, izolują się od znajomych i od wszystkich ludzi, nawet tych, których mogliby spotkać w sklepie czy na ulicy. Dlatego tak ważne jest przerwanie tego błędnego koła poprzez aktywność, np. wyjście do kina z przyjacielem, jazdę na łyżwach z koleżanką.

„Depresja lubi (…), jak nie robimy nic i całą swoją uwagę poświęcamy tylko jej.” K. Ambroziak, A. Kołakowski, K. Siwek

Przyjemne zajęcia poprawiają nastrój, pozwalają oderwać się od czarnych myśli. Najlepiej gdy przyjemne czynności podejmowane są z rówieśnikami. Warto zostawić sobie duży zapas czasowy, by zrealizować przyjemność. Nie należy się zniechęcać, jeśli czynność, która powinna być przyjemna, nie będzie sprawiać tyle radości, co kiedyś, a zły nastrój powróci. Ważne jest poprawienie nastroju chociaż odrobinę. Czasem pacjent powinien zmusić się do przyjemnych aktywności, podobnie jak walczy ze sobą, żeby wstać z łóżka i zjeść posiłek, choć najchętniej zostałby w łóżku.

„Kiedy chorujesz na depresję wszystkie zajęcia są zdecydowanie trudniejsze i mniej fascynujące niż kiedyś. (…) w czasie depresji wszystko może być bardzo trudne. Co więcej, każda nowa rzecz czy powrót do zaniechanego zajęcia zawsze budzi niechęć i wymaga przełamania się.” K. Ambroziak, A. Kołakowski, K. Siwek

Dbaj o relacje z rówieśnikami

Nastolatek z depresją często stoi przed dylematem, czy chodzić do szkoły. Może otrzymać zwolnienie, a nauczyciele powiadomieni są o jego walce z chorobą. Rodzice obniżają oczekiwania. Celem nie jest dobra średnia, ale zdanie do następnej klasy i otrzymanie dwójek, bo one zaliczają, czasem nie da się uniknąć powtarzania klasy. Ważne, by nawet w takiej sytuacji uczeń nie rezygnował całkowicie z życia społecznego i na przykład uczęszczał tylko na niektóre lekcje. Siedzenie całymi dniami w domu z czarnymi myślami, w poczuciu porażki i beznadziei może pogłębić depresję, a funkcjonowanie na pełnych obrotach może być na danym etapie leczenia ponad siły pacjenta. Pacjent z depresją może też nie mieć siły, by chodzić do szkoły, ale uda mu się spotkać ze znajomymi na spacerze czy wyjść do kina. Ważne, by inni (rodzice, nauczyciele) rozumieli, że pacjent z depresją tylko na tyle może sobie pozwolić i to nie znaczy, że się leni, wykorzystuje chorobę, by unikać szkoły.

„Jeśli odmawiamy przyjaciołom, ci przestają dzwonić, więc pogłębia się nasza izolacja i rośnie poczucie opuszczenia.” K. Ambroziak, A. Kołakowski, K. Siwek

Dbaj o siebie

Uprawiaj sport, spaceruj, staraj się być w ruchu.

„Na przykład badanie przeprowadzone w grupie ponad dwóch tysięcy brytyjskich studentów wykazało, że nasilenie depresji spadało o około 8% na każdą godzinę aktywności fizycznej w tygodniu.” K. Ambroziak, A. Kołakowski, K. Siwek

Odżywiaj się zdrowo i wysypiaj, ale unikaj spania w dzień.

„Spanie w ciągu dnia powoduje, że czujemy się jeszcze bardziej zmęczeni i bez sił.” K. Ambroziak, A. Kołakowski, K. Siwek

Choć poniższe rady są pomocne w leczeniu depresji, nie zastąpią samego leczenia.

Marta Szyszko

na podstawie:

„Nastolatek a depresja”, wyd. GWP, Sopot 2018, K. Ambroziak, A. Kołakowski, K. Siwek

Wpis we współpracy z poradnią Rodzice i dzieci

Comments

comments