„Osoby doświadczające niepokoju, unikają rzeczy, których się boją. Z powodu tego unikania nigdy nie mają okazji, by się przekonać, że to, czego się obawiają, przypuszczalnie się nie wydarzy, a jeśli nawet do tego dojdzie, to będą umiały sobie z tym poradzić.”

Lęk pojawia się na skutek zdarzeń zewnętrznych-realnego zagrożenia, któremu musimy stawić czoło i to naturalne. Może jednak pojawiać się w sytuacjach, w których jesteśmy bezpieczni-pod wpływem myśli. Jednym ze sposobów radzenia sobie z lękiem wywołanym nieadekwatnymi interpretacjami rzeczywistości jest realistyczne myślenie.

Osoby z problemem lękowym zazwyczaj spodziewają się najgorszego

 Może to objawiać się w lęku przed krytyką, przykładowo, pojawia się komunikat, że klient wysłał wiadomość po wykonaniu zlecenia, a ty spodziewasz się, że będzie niezadowolony, podczas gdy mógł podziękować za współpracę. Z tego powodu poświęcasz za dużo energii na projekty, które tego nie wymagają, bo perfekcjonizm jest dla ciebie tarczą, chroniącą przed dezaprobatą.

Nadmiar lęku przeszkadza w robieniu tego, na co miałoby się ochotę w życiu

Lęk wpływa na: myśli, ciało i zachowanie. Staje się problemem, gdy wywiera negatywny wpływ na codzienne funkcjonowanie. Lęki mogą ograbiać nasze życie z okazji, z których baliśmy się skorzystać, z relacji z innymi ludźmi, bo odgradza nas od nich lęk przed krytyką i odrzuceniem. Wreszcie lęki powodują niepotrzebny stres i sprawiają, że odczytujemy świat jako pełen zagrożeń, a to pogarsza samopoczucie.

Lęk możemy odczuwać w różnym natężeniu i pod różną postacią, jak:

  • niepewność
  • nieśmiałość, zawstydzenie
  • napięcie
  • niepokój
  • strach
  • przerażenie

Ta sama sytuacja może wzbudzać różne emocje, w zależności od interpretacji:

„W jednej i tej samej sytuacji poszczególni ludzie mogą czuć co innego, a nawet ta sama osoba może mieć różne inne uczucia w związku z tym samym zdarzeniem.”

Między zdarzeniem, a uczuciami jest jeszcze przestrzeń na nadawanie znaczenia konkretnej sytuacji.

„Większość ludzi, którzy dużo się martwią lub stresują, wykazuje tendencję do popełniania w myśleniu dwóch błędów. Pierwszy polega na tym, że spodziewają się złych wydarzeń, mimo że nie dochodzi do ich aż tak często, jak sądzą. Drugi to przekonanie, że konsekwencje owych zdarzeń będą katastrofalne bądź niemożliwe do zniesienia. (…) Pewne uczucia idą w parze z określonymi myślami, a odczuwaniu lęku zwykle towarzyszą myśli o niebezpieczeństwie.”

jak radzić sobie z lękiem

Źródłem lęku nieadekwatnego do sytuacji są przekonania i myśli, które sprawiają, że zwykłe, codzienne sytuacje postrzegamy jako zagrożenie. Osoby cierpiące na lęki popełniają błąd przeszacowania, nie myślą realistycznie, a lęk jest nieproporcjonalny do sytuacji. Przykładowo stoimy w korku, obawiamy się spóźnienia, samopoczucie gwałtownie się pogarsza. Warto w takiej sytuacji zadać sobie pytanie:

„Co może mi się przytrafić najgorszego i czy dam sobie radę, jeśli to się zdarzy?”

Na ogół konsekwencje nie są brzemienne w skutkach, a skutki nie są nieodwracalne. Przeprosisz osobę, z którą się umówiłaś.

Inne przykłady myśli lękowych, bardziej skrajne: szef chce cię widzieć, a ty od razu myślisz o tym, co zrobiłaś coś nie tak i obawiasz się wypowiedzenia albo bliska osoba się spóźnia i oczami wyobraźni widzisz wypadek.

Jak realistyczne myślenie pomaga radzić sobie z lękiem?

  • Przyjrzyj się dowodom, na które składają się dotychczasowe doświadczenia:

„jak często byłeś w podobnej sytuacji i ile raz coś wówczas poszło nie tak?”

  • Postaraj się zebrać informacje o swoich przewidywaniach: jak często jestem krytykowany za swoją pracę? Jakie jest prawdopodobieństwo wypadku, a nawet jeśli do niego dojdzie, jakie jest prawdopodobieństwo, że to niegroźna stłuczka?
  • Obmyśl inne warianty przyszłych zdarzeń: bliska osoba się spóźnia, bo wstąpiła na kawę, szefowa chce poprosić o opinię.

Taka strategia przynosi natychmiastową ulgę, a działamy jedynie na poziomie komunikatów, które do siebie kierujemy. Ważne jest, by uwierzyć w realistyczne myśli, bo to obniża poziom lęku.

„Opanowanie bardziej realistycznego myślenia to bardzo użyteczna strategia w zapanowaniu nad własnymi niepokojami.”

Marta Szyszko

na podstawie:

zaburzenia lękowe u dzieci

Uważasz ten post za przydatny? Podziel się z innymi

Comments

comments