Specjalizuje się Pani w pracy z dziećmi z autyzmem. Z jakimi szczególnymi trudnościami muszą sobie poradzić, rozpoczynając edukację przedszkolną?

Musimy pamiętać o tym, że osiowym zaburzeniem spektrum autyzmu są nieprawidłowości w interakcjach i społecznej komunikacji. Uwarunkowania neurobiologiczne powodują, że dzieci mają poważne trudności w inicjowaniu i podtrzymywaniu relacji z innymi osobami. Trudno jest im zrozumieć emocje. Bardzo często „nie czytają” wyrazu twarzy i mowy ciała oraz nie próbują się komunikować.

Nie ma dwojga jednakowych dzieci z autyzmem, więc u każdego z nich spotkamy się z innym wyzwaniem.

Będą dzieci, które w ogóle nie będą chciały nawiązywać relacji z rówieśnikami, próbując zamykać się w świecie własnych obiektów. Spotkamy również dzieci, które będą lgnęły do rówieśników, jednak obce im będą strategie rozpoczynania i kontynuowania rozmów i zabaw.

Często dochodzi przy tym problem rozumienia wypowiedzi innych osób. Nawet dzieci z typowym lub ponadprzeciętnym ilorazem inteligencji napotykają na trudności w tym zakresie. Nie potrafią przeanalizować ciągu wypowiadanych słów, zinterpretować dwuznaczności. Barierą rozwojową staje się także mowa ciała innych osób.

Te wszystkie trudności sprawiają, że dzieci, które nie zostały odpowiednio przygotowane do przebywania wśród rówieśników, nie chcą brać udziału w zajęciach wspólnych, nie potrafią się bawić, wymyślają własne powtarzające się czynności, izolując się w ten sposób od innych osób.

Na szczęście istnieją już przebadane, skuteczne sposoby postępowania, które zapobiegają tej izolacji i uczą kompetencji społecznych.

Założyła Pani Niepubliczny Punkt Przedszkolny „La Familia”, oferujący specjalistyczną terapię dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz z autyzmem w wieku od 2,5 lat.  Czym Pani przedszkole różni się od innych?

Szczerze mówiąc, nie potrafię odpowiedzieć na to pytanie. Marzyłam o założeniu przedszkola dla dzieci wymagających szczególnej uwagi i wrażliwości, którym czasem „trochę trudniej”, o przedszkolu, w którym będę mogła realizować idee moich największych Nauczycieli. Cała nasza działalność mieści się z jednym zdaniu, wypowiedzianym przez Profesor Irenę Obuchowską:

„Dziecko reaguje na miłość miłością”1

To kwintesencja wszystkiego, co robimy.

To również motto naszej Fundacji Instytutu Rehabilitacji Dziecka im. Prof. Ireny Obuchowskiej

  1. (Źródło: Obuchowska, I. (1996) Kochać i rozumieć. Media Rodzina, Poznań, s.35)

Kto może uczęszczać do Państwa placówki?

Obejmujemy opieką dzieci z autyzmem oraz dzieci z niepełnosprawnością sprzężoną, które otrzymały orzeczenie do kształcenia specjalnego.

Nie diagnoza jest jednak najistotniejsza.

Gabrysia, Szymon, Aurelka, Pawełek, Adaś i inne nasze dzieci są jedyne w swoim rodzaju – cudowne, pełne wigoru, uśmiechu, dziecięcych psot, ciekawości świata i umiejętności, na miarę swoich możliwości.

Wiele z tych umiejętności rozwija się jednak nietypowo lub bez wsparcia nie rozwinęłoby się wcale.

Krok po kroku uczymy mowy, zabawy, samodzielności, współpracy z drugą osobą a potem stopniowo wprowadzamy do grup rówieśników w zaprzyjaźnionych przedszkolach i szkołach – zgodnie z Modelem Stopniowego Włączania.

Model Stopniowego Włączania – co to oznacza?

Nasze dzieci często nie mają opanowanych bazowych dla dalszego rozwoju umiejętności, a tradycyjne sposoby uczenia nie sprawdzają się. Dzieci nie uczą się w grupie w takim tempie, jak ich rówieśnicy, co z każdym z dniem powiększa różnicę pomiędzy nimi.

Badania pokazują nam jednak, że tempo uczenia się można wielokrotnie przyśpieszyć, jeśli wprowadzenie do grupy poprzedzone zostanie intensywną terapią indywidualną, prowadzoną według ściśle określonych i spójnych zasad.

Praca indywidualna u poszczególnych dzieci trwa od pół roku do dwóch lat i skupia się najczęściej na nauce naśladowania, tworzenia pojęć, nawiązywania i utrzymania kontaktu wzrokowego, rozumienia słów wypowiadanych przez inne osoby, jak i mówienia słowem oraz swoim ciałem.

Uruchomienie tych umiejętności daje szansę na wprowadzenie na tory uczenia się w grupie. Nie od razu jednak wśród dużej liczby dzieci.

Kontynuując terapię indywidualną, dzieci rozpoczynają równolegle zajęcia w grupie 2 – 4 rówieśników. Spędzają również trochę czasu w dużych grupach rówieśniczych. W miarę nabywania kompetencji proporcje tych zajęć zmieniają się.

Wydłuża się czas przebywania w małej i dużej grupie, a docelowo dzieci pozostają w placówkach, ucząc się i radząc sobie samodzielnie wśród innych dzieci. Model ten zyskał uznanie nie tylko w Polsce. Wielokrotnie prezentowaliśmy go na konferencjach w Niemczech i w Austrii.

(Model Stopniowego Włączania (Źródło: B.Urbaniak 2006, s.76)

Model Stopniowego Włączania B. Urbaniak

Jaką rolę pełnią Rodzice w Państwa placówce?

Myślę, że odpowiedź mieści się częściowo w nazwie naszej placówki La Familia. Bez Rodziców, rodzeństwa i pozostałych członków Rodziny nasze codzienne spotkania z dziećmi nie miałyby sensu.

Lata współpracy z Rodzinami dzieci z niepełnosprawnościami, wspólne rozmowy, wspólnie spędzone dni i noce, gdy mieszkałam razem z Nimi były dla mnie największą lekcją pokory i wykształciły we mnie przekonanie, że to nie nauczyciel – terapeuta decyduje o przebiegu drogi terapeutycznej dziecka. Jego zadaniem jest pokazanie możliwych ścieżek i pomoc w ich pokonaniu.

Rodzice najlepiej znają swoje dzieci, a nikt spoza rodziny nie jest w stanie wytworzyć tej niesamowitej, tajemniczej więzi, która istnieje pomiędzy Mamą lub Tatą, a Dzieckiem. Niezależnie od liczby godzin pomocy, które Rodzice otrzymują od specjalistów, ciężar podejmowania decyzji i włączania w życie codzienne wybranych aspektów pracy terapeutycznej spoczywa na Ich barkach i to przede wszystkim Oni muszą być przekonani, że podążają właściwą ścieżką edukacyjno- terapeutyczną.

Osią naszej współpracy są wizyty domowe.

Nauczyciele – terapeuci średnio jeden raz na dwa tygodnie jeżdżą do domów dzieci po to, by wspólnie z Rodzicami podejmować decyzje odnośnie dalszej pracy terapeutycznej, ustalać rozwiązania bieżących problemów czy też cieszyć się z tego, co już osiągnięto.

Pytała Pani wcześniej, co wyróżnia naszą placówkę od innych przedszkoli. Na pewno nasz model współpracy z rodzinami oparty na wizytach domowych, wspólnych ustaleniach i stałej wymianie informacji.

Kolejnym aspektem jest praca według autorskiego programu, w zastosowaniem metod, które bezustannie poddawane są badaniom po to, by znajdować najbardziej skuteczne oddziaływania. Podstawą naszej pracy jest stosowana analiza zachowania.

Prowadzimy przy tym własne badania. Nauczyciele – terapeuci zobowiązani są do cotygodniowego monitorowania postępów dzieci i w razie konieczności modyfikowania wprowadzonych sposobów uczenia oraz sprawdzania rezultatów.

Co by Pani powiedziała Rodzicom, którzy rozważają, do jakiego przedszkola posłać swoje dziecko, na jaki rodzaj terapii się zdecydować?

Rodzicom zawsze przekazuję jedną informację. Na swojej drodze będą spotykali różnych specjalistów. Będą słyszeli od nich różne opinie, wskazówki i porady. Będą to również czasami informacje ze sobą sprzeczne. I nikt z zewnątrz nie pomoże podjąć decyzji. I trzeba wtedy iść za tym, co się czuje i co zapadło w serce.

Zapraszam do odwiedzenia naszej placówki. Może to właśnie ona zapadnie w serce.

Bardzo dziękuję za rozmowę.

Niepubliczny Punkt Przedszkolny „La Familia” (www.lafamilia.com.pl) w Swarzędzu oferuje specjalistyczną terapię dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz z autyzmem w wieku od 2,5 lat. Punkt Przedszkolny „La Familia” ściśle współpracuje z rehabilitantami Kliniki Rehasol, korzystając zarówno z pomocy merytorycznej, jak i dodatkowej oferty zajęć rehabilitacyjnych i zajęć na pływalni, mieszczącej się na terenie tego samego budynku. kontakt 668 462 889 lub e-mailowo: biuro@lafamlia.com.pl

Dr Beata Urbaniak – doktor nauk społecznych w zakresie pedagogiki, nauczyciel dyplomowany, terapeuta i superwizor stosowanej analizy zachowania, społecznik oddany sercem dzieciom. Dyrektor Specjalistycznego Przedszkola w Swarzędzu „La Familia”.

rozmawiała: Marta Szyszko

logo LA FAMILIA

Uważasz ten post za przydatny? Podziel się z innymi

Comments

comments