„Istotne jest, byśmy wiedzieli, że wzmacnianie wiary w siebie nie doprowadzi do zbudowania poczucia własnej wartości. To, jak zdolni się czujemy, nie podnosi naszej samooceny. Są to dwie odrębne rzeczy. Dobrze jest się kształcić, rozwijać (…), podbudowywać i wspierać zdolności ludzi do osiągania sukcesu – ale należy także zadbać o satysfakcję z bycia sobą.” Jesper Juul

Część rodziców sądzi, że aby zbudować wysokie poczucie własnej wartości u dziecka, należy chwalić je za osiągnięcia, że wystarczy dawać okazje do wykazania się skutecznością w dążeniu do celu. Jednak poczucie własnej wartości to nie to samo, co wiara w siebie. Nie zawsze osoba, która odnosi sukcesy, czuje się wartościowa. Świadczą o tym sportowcy, którzy mają sukcesy na swoim koncie, a po zakończeniu kariery wpadają w nałogi. Bez poczucia własnej wartości, z samą wiarą w siebie, niczego nie osiągając, czują się przegrani.

„Czują, że są ważni tylko wtedy, kiedy potrafią coś osiągnąć.” Jesper Juul

Czego tak naprawdę potrzebuje dziecko, by budować poczucie własnej wartości?

Bezwartościowej miłości- za to, że jest, nie za to, co robi i bliskości emocjonalnej. Potrzebuje być zauważone.

„Trzyipółletni Larry siedzi przy stole w kuchni, czekając na powrót mamy z pracy. Ojciec sugeruje, żeby sobie porysował (…) godzinę i sześć obrazków później mama wraca do domu. Larry biegnie do drzwi wejściowych i daje jej ostatni z obrazków, mówiąc: „Zobacz, mamo, to dla ciebie!”

Mama bierze rysunek, spogląda na niego i mówi: „Jest naprawdę dobry, Larry. Jakim jesteś utalentowanym rysownikiem.” Mimo, że matka z czułością pochwaliła, Larry czuje, że nie nawiązał z nią kontaktu. Larry nie pobiegł do matki z obrazkiem po to, by go oceniła. Dał jej podarunek, bo ją kocha i za nią tęsknił. Gdyby zamiast rysować, oglądał z ojcem książki z obrazkami, poprosiłby matkę, bo spojrzała na obrazek w książce. (…) W praktyce może powiedzieć właściwie prawie wszystko-jeśli tylko ofiaruje mu spontaniczną, osobistą reakcję, np. „Cześć, kochanie. Tęskniłam za tobą!” Jesper Juul

Kochaj dziecko takie, jakie jest, za to, że jest

Być to nie to samo, co osiągać. Skupiając się na osiągnięciach, sugerujemy, że bez dobrych ocen, a potem wyników i sukcesów, nasze dzieci nie spełniają naszych standardów. Doceniając je za to, co potrafią, a nie za to, że są, możemy sprowadzić na nie kłopoty, takie jak perfekcjonizm, pracoholizm, przymus nieustannego sprawdzania się w działaniu, by pompować własną wartość, która jest studnią bez dna, nie sposób się nasycić. Gdy bezczynność i lenistwo godzą w dobre mniemanie o sobie.

Kiedy wzmacniamy poczucie własnej wartości dziecka?

„Kiedy któraś z osób najważniejszych w naszym życiu dostrzega nas i akceptuje takimi, jacy jesteśmy, oraz kiedy czujemy, że jesteśmy cenieni przez innych za to, jacy jesteśmy. (…) wyrażenie miłości to decydujący czynnik w rozwoju poczucia własnej wartości.” Jesper Juul

Dostrzegając dziecko. Nawiążesz z nim kontakt, odwołując się do jego emocji, akceptując także takie stany, jak złość, smutek, odpowiadając entuzjazmem na jego entuzjazm i wymieniając z nim emocje. Do tworzenia bliskości i okazywania miłości niezbędny jest kontakt z własnymi emocjami. Jeśli dajemy dziecku odczuć, że jego uczucia są dla nas kłopotliwe, nie wspieramy rozwoju wysokiego poczucia własnej wartości.

Unikając krytyki, która osłabia poczucie własnej wartości. Przez wiele pokoleń żyliśmy w przekonaniu, że zwracanie dziecku uwagi na to, co robi źle, pozwoli mu naprawić błędy i wyrosnąć na porządnego człowieka. W rzeczywistości prowadzi to do rozwinięcia wewnętrznego krytyka, który odbiera odwagę do próbowania nowych rzeczy z lęku przed porażką i kompromitacją.

Unikając pochwał, które oddalają dziecko od jego prawdziwych potrzeb i sprawiają, że dziecko skupia się na tym, jak zadowolić rodzica.

„Koncentrując się na pochwałach i krytyce, kreujemy osobowości zależne, sterowane zewnętrznie. Dzieci wychowane tą metodą mają niskie poczucie własnej wartości (…), a dodatkowo marnują swoją żywotność na -trwające czasem przez całe życie- próby zdobycia sympatii innych i działania w sposób, jaki im wydaje się właściwy.” Jesper Juul

Marta Szyszko

Na podstawie:

poczucie własnej wartości

Uważasz ten post za przydatny? Podziel się z innymi

Comments

comments