Dwie osoby, które znajdą się w tej samej sytuacji, zareagują na nią w inny sposób. Jedna będzie postrzegać wyzwanie jako szansę, druga jako zagrożenie, którego za wszelką cenę zechce uniknąć. Decyduje o tym odporność psychiczna. Czego możemy nauczyć się od osób odpornych psychicznie?

Postrzegaj wyzwanie jako szansę rozwoju

Osoby odporne psychicznie są elastyczne. Postrzegają wyzwanie w kategorii zwycięstwa, jeśli im się uda, odniosą sukces, jeśli tym razem im się nie uda, zdobędą cenne doświadczenie. Osoby mniej odporne psychicznie postrzegają wyzwanie w kategorii przegrana/wygrana. Boją się, że porażka potwierdzi, że do niczego się nie nadają, dlatego nie chcą podjąć ryzyka.

„Niektórzy postrzegają wyzwanie jako zagrożenie, niechciany krok w nieznane, którego lepiej unikać. Inni uważają bycie elastycznym, poszukiwanie nowych doświadczeń i podejmowanie ryzyka za ekscytujące i ciekawe. (…) osoby o mniejszej odporności psychicznej pomyślą prawdopodobnie: ‚Nie wyszło. To nie było przyjemne. Nie będę tego więcej robić.'” Doug Strycharczyk, Peter Clough

Wierz w siebie

Wiara w siebie opiera się na poczuciu sprawstwa, osoby odporne psychicznie żywią przekonanie, że sterują własnym życiem. Patrzą w przyszłość z optymizmem, jednocześnie precyzyjnie oceniają swoje możliwości, bazując na własnej skuteczności. Są realistycznymi optymistami.

„Poczucie wpływu na własne życie to miara własnej wartości. Wskazuje, na ile wierzymy, że wpływamy na to, co się dzieje wokół nas, lub odwrotnie-że to, co się dzieje wokół nas, wpływa na nas.” Doug Strycharczyk, Peter Clough

Osoby odporne psychicznie mają poczucie wpływu na swoją sytuację. Osoby, które mają słabe poczucie kontroli nad swoim życiem, odpowiedzialność za sytuację, w której się znalazły, zrzucają na innych ludzi lub zewnętrze okoliczności. Kiedy ktoś w ich otoczeniu odnosi sukces, mówią: „poszczęściło mu się”, nie dostrzegając wysiłku, który poprzedził osiągnięcia. Osoby silne psychicznie wiedzą, że na sukces trzeba zapracować i żywią przekonanie, że zasługują na niego.

Bądź zaangażowana i wytrwała w realizacji planów

Zaangażowanie i wytrwałość przejawiają się w kontynuowaniu starań, mimo porażek, trudności, nieprzewidywalnego obrotu spraw. Osoby zaangażowane są gotowe ciężko pracować, by osiągnąć cel, na którym im zależy. Zachowują koncentrację, mimo bodźców rozpraszających ich uwagę. Osoba zaangażowana daje z siebie więcej, niż jest wymagane. Osoby niezaangażowane „łatwo się nudzą, nie chcą poświęcać swojego czasu i wysiłku.”  (Doug Strycharczyk, Peter Clough)

„Niektórzy łatwo się rozpraszają, szybko się nudzą lub kierują uwagę na coś innego.” Doug Strycharczyk, Peter Clough

Osoby odporne psychicznie dzielą większy cel na etapy i są gotowe poświęcić na coś dwa lata (np. na pisanie książki), jeśli tego wymaga zadanie. Patrzą na swój cel w dłuższej perspektywie, a nie tylko dzisiejszego dnia, nie spodziewają się natychmiastowych efektów.

Przejmij kontrolę nad reakcjami emocjonalnymi i własnym życiem

„Osoby cechujące się silnym poczuciem kontroli nad własnymi emocjami potrafią decydować o tym, ile informacji o swoim stanie emocjonalnym ujawnią innym. (…) Mniej oczywistym przykładem jest nękanie i zastraszanie. Bardzo często osoba, która dopuszcza się takich czynów, prowokuje swoją ofiarę. Jeśli jednak ofiara nie reaguje na prowokację, prześladowca traci pewność co do wpływu, jaki wywiera, i może nawet zaprzestać swoich działań.” Doug Strycharczyk, Peter Clough

Osoby o słabej kontroli emocjonalnej, częściej reagują na prowokację, słabo radzą sobie z krytyką, jeśli sprawy nie idą po ich myśli, dąsają się. Szybko przejmują emocje innych ludzi i poddają się im, źle znoszą niepowodzenia. Mają poczucie, że nie zasługują na to, co dobre. Jeśli ktoś wywiera na nich presję, odpowiadają na to. Osoba silna psychicznie zdaje sobie sprawę, że próba prowokacji to problem drugiej strony i nadaje jej priorytetu, ignorując zaczepkę i kontynuując to, co dla niej ważne.

„Sposób, w jaki ludzie cię traktują, jest świadectwem tego, jacy oni są, a nie jaki ty jesteś.” Allan i Barbara Pease

Osoby, które potrafią kontrolować emocje są zdolne do opóźniania gratyfikacji; „Panowanie nad impulsami jest skorelowane z regulacją emocji.” (Doug Strycharczyk, Peter Clough)

Osoby odporne psychicznie są gotowe przedłożyć to, co chcą osiągnąć w dłuższym przedziale czasu, ponad to, co kusi je w danej chwili. Określają swoje priorytety. Osoby mniej odporne psychicznie działają chaotycznie, przez co wolniej i rzadziej osiągają swoje cele.

„Osoby uzyskujące niskie wyniki na skali kontroli nad swoim życiem czekają, aż coś się w ich życiu wydarzy, natomiast te z drugiego krańca skali wierzą, że potrafią być sprawcami zdarzeń.” Doug Strycharczyk, Peter Clough

Osoby o słabej kontroli nad życiem czekają, aż przyjdzie ktoś i wyzwoli je z niekomfortowej sytuacji, aż nadarzy się okazja, aż coś się zmieni, osoby odporne psychicznie biorą się do pracy. Nie czekają na sprzyjające okoliczności, tylko je stwarzają.

Marta Szyszko

na podstawie:

„Odporność psychiczna” Doug Strycharczyk, Peter Clough (GWP)

odpornosc-psychiczna-strategie-i-narzedzia-rozwoju.1.1497259809

Uważasz ten post za przydatny? Podziel się z innymi

Comments

comments