Kiedy mamy do czynienia z dyskusją, wymianą poglądów, zdrową relacją za pośrednictwem sieci, a kiedy granice zostają przekroczone i należy zgłosić sprawę na policję oraz powinna się nią zająć prokuratura? Jedno jest pewne – w Internecie łatwiej o agresję, przemoc, anonimowość, ale czy to musi oznaczać bezkarność i brak odpowiedzialności stalkera za dokonane czyny? Cyberstalking, czyli prześladowanie w sieci to poważne przestępstwo, warto znać swoje prawa.

Pojecie stalkingu nabrało nowego znaczenia w dobie komputeryzacji i wzrostu popularności różnych form komunikacji, nie tylko bezpośredniej. Z definicji jest to: „natrętne i złośliwe prześladowanie drugiej osoby (…),  stalkerzy mają problem z kontrolą oraz akceptacją wolnego wyboru zastraszanej osoby. Zauważono, że podstawową potrzebą sprawcy jest przejęcie kontroli nad życiem ofiary poprzez jej zastraszanie, prześladowanie oraz aranżowanie sytuacji, w których odczuwa ona bezsilność i lęk. Stalker stara się przejąć władzę nad ofiarą i będzie o nią walczył, jeśli będzie musiał, ponieważ nie potrafi zrezygnować z manipulacji.” (Monika Kwieciak)

Termin pochodzi od amerykańskiego: „zakradanie się”, „podchodzenie do zwierzyny”, „osaczanie” i obejmuje takie zachowania, jak: nawracające wirtualne lub fizyczne zbliżanie się do osoby prześladowanej, składanie niechcianych propozycji, nagabywanie, mimo wyraźnej próby odcięcia się od stalkera. Celem tych zachowań ma być wywołanie w osobie prześladowanej strachu i odebranie poczucia bezpieczeństwa.

Szczególną odmianą tego zjawiska jest tak zwany cyber stalking, który odbywa się za pośrednictwem komputera oraz Internetu i może przybierać różne formy:

– Prześladowanie za pośrednictwem poczty elektronicznej (przesyłanie maili wbrew woli ofiary – tak zwanego spamu, rozsyłanie maili z konta ofiary, bez jej zgody, bądź uniemożliwienie ofierze korzystania z poczty elektronicznej)

Prześladowanie w sieci (rozpowszechnianie w wirtualu oszczerstw pod adresem ofiary, jej zdjęć, podszywanie się pod prześladowaną osobę na portalach społecznościowych, czatach, przesyłanie wiadomości, obraźliwych komentarzy oraz tak zwanego spamu)

Prześladowanie przy użyciu komputera ofiary (nanoszenie wirusów, instalowanie programów szpiegujących, niszczenie danych z twardego dysku)

Ofiarą stalkera może paść ktoś z bliskiego otoczenia, na przykład współmałżonek, ale też zupełnie przypadkowa osoba. „Prześladowca często zdradza objawy manii, a ignorowanie jego propozycji lub odmowę ze strony ofiary traktuje jako sygnał do zintensyfikowania swoich działań. Te przykładowe zachowania składające się na prześladowanie danej osoby, zwane „stalkingiem”, są groźne nie tylko przez fakt, że wzbudzają emocjonalny niepokój, poczucie zagrożenia i strach u ofiary, lecz także dlatego, że zdarza się, iż są wstępem do znacznie poważniejszych przestępstw.” (Monika Kwieciak)

Jakie są cechy rozpoznawcze stalkera?

– trudno mu pogodzić się z porażką i brakiem akceptacji ze strony innych

– błędnie interpretuje zachowania innych ludzi, a jego sposób postrzegania rzeczywistości jest zniekształcony

– jest natarczywy i agresywny, nie zwraca uwagi na czyjeś potrzeby

– ma kłopot z utrzymywaniem trwałych relacji w życiu osobistym

– ma silną potrzebę zwrócenia na siebie uwagi

– relacja z życiowym partnerem nie należy do udanych i nie zaspokają potrzeb stalkera

„Prześladowca sprawia wrażenie uzależnionego od osoby, którą nęka. Zazwyczaj zdaje sobie sprawę z tego, że jego działania są niechciane i niepożądane, jednak prześladowana przez niego osoba staje się niezbędną do życia, a chęć sprawowania nad nią kontroli jest nie do pokonania. Można przypuszczać, że stalker ma zafałszowane poczucie własnej wartości, silnie uzależnione od osoby, która go porzuciła.

Odrzucenie przez obiekt uczuć powoduje poczucie wstydu i poniżenia, co wpływa na obniżenie się jego samooceny. W celu wyrównania tego poczucia oraz osiągnięcia poprzedniego status quo, stara się sprawować kontrolę nad życiem swej ofiary. Prowadzi to do ciągłego nachodzenia i szukania kontaktu z tą osobą, składania propozycji, wysyłania listów, prezentów, aranżowania spotkań. Dalsze kontakty z ukochaną pozwalają na odzyskanie równowagi oraz powrót do poprzedniego poziomu samooceny.” Monika Kwieciak

Kto jest zagrożony prześladowaniem przez stalkera?




Wywołać w stalkerze chęć prześladowania można odrzucając go emocjonalnie i zaniechując kontaktów. Motywację stalkera stanowi brak pogodzenia się z rozstaniem, o którym zadecydowała druga strona relacji. „Prześladowca raczej nie ma zamiaru skrzywdzić ofiary, pragnie jedynie wywołać u niej chęć ponownego nawiązania stałego kontaktu. Zależy mu na tym tak obsesyjnie, ponieważ tylko w bliskiej relacji z tą osobą czuł się dowartościowany, potrzebny. Brak tej osoby rodzi nieopanowane uczucie trwogi przed samotnością oraz zazdrość” (Monika Kwieciak). Bywa, że ofiara jest prześladowana przez stalkera tej samej płci, może się tak zdarzyć, gdy motywem postępowania staje się zazdrość.

Co grozi stalkerom w myśl polskiego prawa? Za dokonanie przestępstwa w postaci prześladowania grozi od 3 do 10 lat pozbawienia wolności. Zebranie materiału dowodowego w przypadku cyber stalkingu jest o tyle proste, że są one zapisane na dysku komputera i łatwe do odtworzenia. Warto przerwać zmowę milczenia, gdy mamy choć cień obawy o bycie ofiarą cyber – przemocy i podjąć odpowiednie kroki prawne. Fakt, że przestępstwo ma miejsce w świecie wirtualnym, nie oznacza, że umniejsza to jego rangę.

Marta Szyszko

Uważasz ten post za przydatny? Podziel się z innymi

Comments

comments

Niedoskonała Mama

  • Yaro

    Dobry artykuł…. Wielu się z tym spotyka i wielu nie zdaje sobie sprawy jaką wyrządza komuś krzywdę i że to jest zwykłe, najzwyklejsze śmierdzące przestępstwo. Komputer podłączony do internetu nie jest urządzeniem niewykrywalnym.

    Ps. :) Widzę, że stałem się nadwornym fotografem :)

  • Marta

    co tu dużo mówić, jak ma się dostęp do profesjonalnych zdjęć, grzechem byłoby nie skorzystać i nie udoskonalać layout-u. :) Mam nadzieję, że po tym artykule więcej osób, nękanych w Sieci, zwłaszcza przez konkretną, natarczywą osobę, będzie świadomych swoich praw.

  • zagubiona

    Prawie codziennie byly partner pisze do mnie na jednym z portali spolecznosciowych. Pisze ze czuje sie zdradzony ze go porzucilam, ze mnie nadal kocha, ze nie potrafi beze mnie zyc. Pisze tez ze stracil sens zycia, ze ma chora watrobe, ze jest po probie samobojczej i zrobic to znow…bo mnie nie ma. I tak od kilku lat…co tylko podejme probe uwolnienia sie od niego on pisze mi takie lub podobne rzeczy…tak od 3 lat…czy to stalking?

    • Marta

      zdecydowanie. Szantaże emocjonalne, branie na litość. Bardzo niedojrzała postawa.

  • Niestety, my – blogerzy – jesteśmy zdecydowanie bardziej narażeni na stalking… Dobry artykuł, powinniśmy o tym problemie mówić częściej! Tutaj kilka słów ode mnie: http://www.blogomodzie.com/stalking-w-sieci-2/