„Już 40-50% dzieci w szkołach podstawowych nie ma poczucia sensu życia, a 30% miewa również myśli samobójcze.”  Wp.pl, Środa, 23 lutego 2005

„Mgła, szarość, ciężka kołdra, spod której nie sposób się wydobyć. Najchętniej wcale nie wstawałoby się z łóżka. Na samą myśl o szkole boli brzuch. Poranny prysznic jest wysiłkiem niczym wejście na wysoką górę. Strach. I myśli: jestem do niczego, nic mi nie wychodzi, boję się, nie chcę nikogo widzieć, nic mi się nie chce. Tak wyglądały poranki 18-letniej Ewy i Tomka, nim zaczęli leczyć się w ośrodku neuropsychiatrii w podwarszawskim Zagórzu.”

Depresja to choroba, która zbiera żniwo u coraz młodszych grup wiekowych. Błędne jest myślenie, że dotyczy tylko dorosłych i jest niegroźnym stanem, który wynika z lenistwa, złych intencji, egoizmu.

Rodzice często mają tendencję do okazywania dzieciom, że negatywne emocje takie, jak: złość, płacz, smutek to stan niepożądany, który należy wyeliminować z życia – przestań płakać, nie smuć się, jesteś taki niegrzeczny kiedy się złościsz! To tylko przykłady komunikatów, które mogą już wkrótce zaowocować nieumiejętnością odczytywania swoich emocji, prowadzić do ich tłumienia i przeradzania się w poważne stany – lękowe, uczucie bezsensu, chronicznego smutku.

Smutek, czy już depresja?

Płacz w sytuacji negatywnych zdarzeń emocjonalnych to naturalna reakcja dziecka, podobnie jak tymczasowy smutek, złość, wycofanie. Jeśli jednak te postawy przyjmują charakter trwały – przeciągają się do dwóch tygodni, potrzebna będzie interwencja. Doktor Thomas T. Brazelton wymienia następujące niepokojące symptomy w zachowaniu dziecka:

wycofanie, przejawiające się w unikaniu kontaktu z rodzicami, rówieśnikami oraz rodzeństwem

znudzenie i przygaszenie, przejawiająca się w obojętnym spojrzeniu, ograniczonej do minimum mimice twarzy i sporadycznych ruchach ciała

brak energii, dziecko skarży się na zmęczenie, jest pasywne

brak radości, dziecka nie cieszy to, co do tej pory sprawiało mu radość

brak apetytu, gdy dziecko do tej pory jadało regularnie

problemy ze snem, bezsenność

moczenie nocne

objawy somatyczne, takie jak częste bóle głowy i brzucha, pojawiające się w określonych sytuacjach, na przykład przed pójściem do przedszkola

Dlaczego moje dziecko?

Jak podaje portal depresjaudzieci.psychika.eu/ u źródeł dziecięcej depresji wyłania się kilka czynników środowiskowych, poza genetyczną podatnością:

Wczesne poczucie straty

Wyzwolić depresję mogą traumatyczne okoliczności, takie jak śmierć bliskiej osoby, rozwód rodziców, molestowanie seksualne, utrata zdrowia.

Problemy w kontaktach z rodzicami

Jeśli rodzic sam nie radzi sobie ze swoimi problemami, sięga po alkohol, narkotyki lub kompulsywnie korzysta z komputera, może przekazać dziecku destruktywny model reagowania. Nieprawidłowości w kontaktach z rodzicami mogą doprowadzić do: „nieumiejętności tworzenia związków w życiu dorosłym, do utraty poczucia bezpieczeństwa, oraz do braku wewnętrznych modeli postępowania. Konsekwencją takiego stanu rzeczy często jest niezwykła podatność dziecka na depresję.”

Indywidualne cechy osobowości

Co sprawia, że jedno dziecko upora się z rozwodem rodziców, śmiercią przyjaciela, uszczerbkiem na zdrowiu lub chorobą alkoholową rodzica, a inne popadnie w depresję? Aaron Beck wskazuje na negatywne wzorce postrzegania siebie, najbliższego otoczenia i całego świata. Na negatywną ocenę samego siebie wpływa nieumiejętność tworzenia satysfakcjonujących związków z innymi ludźmi lub odnoszenie życiowych porażek, potknięć do siebie. To, co się wydarzyło nie jest rozpatrywane w szerszym kontekście, na który nakłada się szereg okoliczności, np. nie zdałem egzaminu, bo nauczyciel dał za mało czasu na przygotowanie się, ale w kontekście własnej ułomności – jestem za głupi!

Rodzicu nie siedź bezczynnie

By przywrócić dziecku wiarę w sens istotny będzie element psychoedukacyjny, podczas którego zarówno opiekun jak i dziecko zgłębią swoją wiedzę na temat depresji i jej mechanizmów.

Zadbaj o poprawę relacji z dzieckiem, jeśli masz tendencję do nadopiekuńczości, nadmiernego krytycyzmu, popadania w konflikty, przejawiania postawy roszczeniowej, przydatne mogą okazać się szkolenia z zakresu porozumienia bez przemocy i mediacje rodzinne. Nie obawiaj się zasięgnąć pomocy u specjalisty.

Dziecko cierpiące na depresję często zostaje wykluczone z interakcji z rówieśnikami, przez co nie czuje się związane z rzeczywistością, ważne ani akceptowane. Należy więc dać mu szansę zaistnienia wśród rówieśników i nawiązania przyjaźni.

Co możesz zrobić już teraz? Trenuj z dzieckiem wewnętrzny system kontroli i wytyczaj cele. Chodzi o to by cele były możliwe do osiągnięcia przez dziecko, by świętować i doceniać ich realizację oraz sukcesy, niech dziecko zanotuje je w zeszycie.

Polskie dzieci są niezwykle rzadko chwalone, wychodzimy z założenia, że to sprawi, iż będą próżne, mamy tendencję do wytykania błędów i wybujałych oczekiwań, niestety taka postawa przytłacza dziecko i odbiera mu wiarę w siebie oraz wszelką radość.

Tekst: Marta Szyszko

Na podstawie:

brazelton

„Ta książka to kompendium wiedzy na temat procesów rozwojowych, jakim podlega dziecko od narodzin do trzeciego roku życia, a także źródło sprawdzonych porad. Doktor Brazelton, wybitny amerykański pediatra z niemal pięćdziesięcioletnią praktyką, omawia najważniejsze zagadnienia dotyczące zdrowia i rozwoju dziecka oraz funkcjonowania rodziny. Pokazuje, jak mądrze prowadzić dziecko przez problemy z karmieniem, usypianiem, dyscypliną czy nauką korzystania z toalety. Skupia się na przełomowych momentach w rozwoju, które budzą największy niepokój rodziców, a które często łączą się z regresem rozwojowym. Nieustannie też podkreśla, że rodzicielstwa najlepiej uczyć się na błędach, gdyż dzięki nim dokonujemy analizy własnego podejścia, by zaradzić trudnej sytuacji.”

Uważasz ten post za przydatny? Podziel się z innymi

Comments

comments